WPS (Welding Procedure Specification / Kaynak Prosedürü Şartnamesi), bir kaynağın nasıl yapılacağını tarif eden belgedir. Kaynakçıya hangi yöntemi, hangi malzemeyi, hangi sarf malzemesini, hangi akım ve gerilim aralığını, hangi ön ısıtmayı kullanacağını söyler. Amaç, aynı kaynağın her seferinde aynı kalitede yapılmasıdır.

pWPS, WPQR ve WPS arasındaki fark

Bu üç belge sırayla ortaya çıkar:

1. pWPS (ön kaynak prosedürü): Mühendisin “bu kaynağı böyle yapacağız” diye hazırladığı taslaktır. Henüz denenmemiştir.
2. WPQR (prosedür onay kaydı, ASME ve AWS’de PQR): pWPS’e göre bir test parçası kaynatılır, tahribatlı ve tahribatsız muayeneler yapılır. Sonuçlar bu kayda yazılır ve bir muayene kuruluşu onaylar.
3. WPS: Onaylı WPQR’a dayanarak üretimde kullanılacak son prosedürdür. WPQR’ın kapsadığı aralıkların dışına çıkamaz.

Kısacası: pWPS taslaktır, WPQR kanıttır, WPS üretimde kullanılan talimattır.

Bir WPS’te neler bulunur?

• Kaynak yöntemi (örneğin 135 MAG, 141 TIG, 111 örtülü elektrot)
• Ana malzeme grubu ve kalınlık aralığı
• Birleştirme tipi, ağız şekli ve kaynak pozisyonu
• Sarf malzemesi ve koruyucu gaz
• Akım tipi, akım, gerilim ve ilerleme hızı aralıkları
• Ön ısıtma ve pasolar arası sıcaklık
• Gerekiyorsa kaynak sonrası ısıl işlem
• Dayandığı WPQR numarası

WPS hazırlarken en sık yapılan hatalar

1. WPQR’ın kapsamı dışına çıkmak: Kalınlık, malzeme grubu veya pozisyon onaylı aralığın dışında kalır. Denetimde ilk bakılan yer burasıdır.
2. Ön ısıtmayı hesaplamadan yazmak: Karbon eşdeğeri ve kalınlık hesaba katılmadan yazılan ön ısıtma, çatlak riskini artırır.
3. Isı girdisini kontrol etmemek: Akım, gerilim ve hız aralıkları birlikte değerlendirilmezse ısı girdisi sınırın dışına çıkabilir.
4. Belgeyi güncel tutmamak: Sarf malzemesi veya gaz değiştiğinde WPS güncellenmez.
5. Kaynakçı belgesiyle eşleştirmemek: WPS’i uygulayan kaynakçının belgesi o yöntem ve pozisyonu kapsamalıdır.

WPS’i daha hızlı hazırlamak

WPS hazırlamak çoğu firmada saatler süren bir evrak işidir. Aralıkları WPQR’dan tek tek aktarmak, hesapları yapmak ve kaynakçı belgeleriyle karşılaştırmak hata yapmaya açıktır.

NTB SpecPro Kaynak modülü bu işi kolaylaştırır: WPQR’dan WPS çıkarır, pWPS taslağı hazırlar, aralık dışı değerleri gösterir ve kaynakçı belgelerinin süresini takip eder. Son kontrol ve onay her zaman yetkili kaynak mühendisindedir.

Kaynak modülünü inceleyin →

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Uygulamada firmanızın uyduğu standardın (EN ISO 15609, EN ISO 15614, ASME IX, AWS D1.1 vb.) güncel sürümü esas alınmalıdır.