Isıl işlem, parçanın dışarıdan bakınca değişmediği ama içinin tamamen değiştiği bir prosestir. Bu yüzden “işlem doğru yapıldı mı?” sorusunun cevabı ancak testlerle ve kayıtlarla verilebilir. Havacılıkta çelikler için AMS 2759 serisi, alüminyum için AMS 2770 / 2771 gibi standartlar bu kontrolleri tanımlar.

Neler kontrol edilir?

1. Fırın kaydı: Sıcaklık, süre ve soğutma şartnameye uygun mu? Su verme gecikmesi ve ortam sıcaklığı yazılmış mı?
2. Sertlik: En hızlı ve en yaygın kontrol. Ölçüm yeri, yöntemi (HRC, HB, HV) ve dönüşüm yapıldıysa hangi tabloyla yapıldığı yazılmalı.
3. Çekme testi: Akma, çekme dayanımı ve uzama; parçayla aynı partiden ve aynı işlemden geçmiş numuneyle.
4. Mikro yapı: Beklenen yapı oluşmuş mu, yüzeyde karbon kaybı (dekarbürizasyon) var mı?
5. İletkenlik: Alüminyumda sertlikle birlikte işlemin doğrulanması için kullanılır.

Sık yapılan hatalar

1. Sertlik ve dayanım değerlerinin farklı birimlerle karıştırılması
2. Test numunesinin parçayla aynı fırın yükünde olmaması
3. Fırın kaydı ile test raporunun birbirine bağlanmaması
4. Mikro yapı fotoğrafının ekran görüntüsü olarak saklanması
5. Fırının TUS/SAT süresinin geçmiş olması (AMS 2750 yazımız)

Sizin kayıtlarınızda hangisi var?

Bu hataların çoğu, kayıtlar gözle tek tek okunurken gözden kaçar; denetçi ise ilk bunlara bakar. Asıl soru, bunlardan hangisinin sizde olduğu. Test sonuçlarınızı NTB SpecPro’ya yükleyin; dakikalar içinde hangi noktaların risk taşıdığını, nedenini ve ne yapmanız gerektiğini görün.

Hızlı değerlendirme

NTB SpecPro Isıl işlem modülü sertlik ve çekme sonuçlarınızı malzeme ve işlem durumuna göre ilgili AMS standardıyla karşılaştırır. Fırın grafiğini fotoğraftan okur, mikro yapı fotoğrafını inceleyip öneri verir ve raporu hazırlar. Son değerlendirme yetkili ısıl işlem sorumlusundadır.

NTB SpecPro modüllerini inceleyin →

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve standart metninin yerine geçmez.